« فيلميار – مرجع دانلود فيلم و سريال » [ FilmYar ]
...ازم پرسیدن که
...می‌شه در سال‌های آتی
...یه شب‌ـه با بمب‌های ‌اتمی
40میلیون آمریکایی رو کُشت؟
متأسفانه جواب دادم .بله
.رابرت اوپنهایمر ، پدر بمب اتمی بود
.ذهن‌ش پُر از تناقض‌ بود
...بمب‌های اتمی ، عامل جنگ
.غافلگیری و هراس‌افکنی هستن
.اوپنهایمر می‌خواست بمب به‌کار گرفته بشه
.تا مردم دنیا ببینن
...دکتر اوپنهایمر
آیا قرار بر این است چیزی بسازیم که قادر به کنترل آن نباشیم؟
،در دنیای اتمی .خبری از جنگ نخواهد بود
...یک‌ روز مانده به آزمایش
.اولین سلاح اتمی جهان
...این انسان فرهیخته و صلح‌طلب
...مسئول اختراع
.نامتعارف‌ترین سلاح تاریخ بشر بود
بقیه عمرش رو هم ...صرف تلاش برای رام‌کردن
.هیولایی کرد که خودش آزاد کرده بود
...اگه پای جنگ جهانی دیگه‌ای وسط باشه
.مردم دنیان که آسیب می‌بینن
.منفور سیاسی شد
...درسته که انسان
شیوه‌ای برای نابودی بشریت پیدا کرده؟
.در نهایت ، این کار باعث شد به زمین بخوره
.حالا خدای مرگ شدم
.نابودگر دنیا شدم
چیزی رو اختراع کردیم که ...به لحاظ معیارهایِ
،دنیای خودمون .مصیبت‌ـه
[خاتمه‌دادن به جنگ: اوپنهایمر و بمب اتمی]
:ترجمه و تنظیم Alireza_SHZ
[خانه‌ی اوپنهایمر] [نیومکزیکو ، لس آلاموس]
...وقتی 15ساله‌م بود
.تونستم تنها با اوپنهایمر صحبت کنم
.تو مهمونی مشروب‌خوری بود
.منم داشتم نوشیدنی سرو می‌کردم
.که دیدم اوپنهایمر تنها وایساده
گفتم «.به‌نظرم ، یه‌جور فرشته هستی»
[اِلن بِرادبِری] [دختر دانشمند لس آلاموس]
.یه‌دفعه ، جا خورد
گفت «چ...چرا بهم این رو میگی؟»
گفتم «.چون مردد بودین»
روش رو برگردوند و .کلاهش رو برداشت
.و از در بیرون رفت
...مشخص بود یه جوری جا خورده بود
.که فکرش هم نمی‌کردم
.اوپنهایمر در کنار کِرونکِیت .ضبط اول
...دکتر اوپنهایمر
...علی‌رغم ضرورت این تصمیمِ
...پیش‌روی تاریخ‌
.ظاهراً نگران هستین ...یا بهتره بگم
.عذاب‌وجدان دارین
درسته جناب؟
...به‌نظرم وقتی
...نقش مهمی در رقم‌زدن مرگِ
...صدها هزار نفر داشته باشی
...طبیعتاً
.نمیشه بهش فکر نکرد
...وقتی به زندگی اوپنهایمر نگاه می‌کنین
...خیلی سخت میشه کسی رو پیدا کرد
[کریستوفر نولان] [نویسنده و کارگردان فیلم اوپنهایمر]
...که تو چنین شرایط سختی قرار گرفته باشه
...و به سوال‌های سخت
.جواب مختصری بده
...هر کس ، تعریف‌ش
.از رابرت اوپنهایمر فرق داره
خب حقیقت امر اینه که ...سلاحی رو اختراع کرده
.که می‌تونه دنیا رو با خاک یکسان کنه
.حرفم اینه ...سلاحی که
...می‌تونه دنیا رو با خاک یکسان کنه
.تبدیل به ابزاری برای توسعه دنیای‌غرب شد
[جان الس] [کارگردان مستند فردای تثلیث]
[به سینما می‌رویم تا به تماشای اخبار جهان بنیشنیم]
...در دهه‌ی 30 میلادی ، میلیون‌ها آمریکایی
...اخبار سراسر اروپا رو
در سینماهای کشور ، دنبال و .مستند خبری رو تماشا می‌کردن
...اون زمان ، اوپنهایمر
.از روی کار آمدن هیتلر ، هراس داشت
.احساس یهودی‌ش ، زود شصت‌ش رو خبردار کرد
.به‌شدت هم خطر فاشیسم رو حس می‌کرد
...وقتی در سال 39 میلادی ، جنگ شروع شد
.استاد دانشگاه برکلی بود
...همون سال
،یکی از دانشجوهاش ...با دو به سمت اتاق‌ش اومد
[کای بِرد] [دستیار نویسنده‌ی کتاب آتشبان آمریکایی]
.تا بگه هسته‌ی اتم شکافته شده
...از آلمان خبر رسیده
[نشست فیزیک نظری]
،که به‌خاطر بمباران نوترونی ...اتم اورانیوم
.به دو نیم قسمت شده
.اوپنهایمر ، همون اول باورش نشد
سمت تخته‌سیاه رفت و .محاسبه کرد
...به این نتیجه رسید
که می‌شه از شکافت هسته‌ای .انرژی تولید کرد
...انیشتین به وضوح ثابت کرد
که اگه بتونین ماده رو ...به انرژی خالص تبدیل کنین
.انرژی چشمگیری تولید می‌شه
.ناسلامتی ، مجذور سرعت نور می‌شه
[بیل نای] [استاد شیمی]
به این نتیجه رسیدن که ...با کوچکترین ذره‌ی اتم
...می‌شه سوخت کشتی و هواپیما
[ریچارد رودز] [نویسنده‌ی مستند ساخت بمب اتمی]
و قطار و هر وسیله‌ی برقی دیگه‌ای رو .تأمین کنه
...در ضمن ، خیلی زود به این نتیجه رسیدن
...که شاید بشه
.سلاحی برای به بار آوردن ویرانی ساخت
[حزب ناسیونال سوسیالیست کارگران آلمان]
[آلمان]
.دل تو دل‌مون نبود
،هر چی نباشه .اتم توسط نازی‌های آلمان شکافته شد
،آلمان نازی ...قادر به ساختِ
.بمب هسته‌ای بود
.نگرانی همه ، همین بود .کاملاً مشخص بود
[دکتر مارینا رابینسون اسنودِن] [کارشناس امنیت هسته‌ای]
.کاملاً مبرهن بود
...هفتم دسامبر سال 41 میلادی
.روزی‌ست که مایه ننگ خواهد بود
.توی بندرگاه «پرل هاربور» رخ می‌ده
...اعلام می‌کنم
...که این گونه خیانت را
.به هیچ‌وجه دوباره بر نمی‌تابیم
[حمله‌ی ژاپن به اقیانوس آرام]
...حالا دیگه آمریکا
.یک رزمنده‌ی آماده به خدمت‌ـه
...نکته اینجاست که
،باید در کمترین زمان ممکن .وارد عمل می‌شدیم
...چون ممکن بود فردا از خواب بیدار بشیم
و هیتلر امتیاز هسته‌ای رو .به انحصار خودش در بیاره
[اَلِن کارّ] [مورخ باسابقه‌ی آزمایشگاه لس آلاموس]
.مسئله‌ای که کسی دوست نداشت اتفاق بیفته
بنابراین ، جایی می‌خواستیم که ...نقشه‌ی بمب رو بکشیم و بسازیم‌ش و آزمایشش کنیم
.و تسلیحات هسته‌ای رو بفرستیم
...ولی قبل از اینکه جایی رو انتخاب کنیم
باید کسی رو پیدا می‌کردیم که .بتونه مدیریت این سازه رو به عهده بگیره
و راستش ، کسی توقع نداشت ...اوپنهایمر
.سرپرست آزمایشگاه طراحی تسلیحات هسته‌ای بشه
.اون فرا زمینی بود
.هیچ دستاورد بزرگی نداشت
یکی از دانشمندهایی که :اوپنهایمر رو می‌شناخت ، گفت
«.این آدم ، بلد نیست هات‌داگ بساط کنه»
[گِرِگ هِرکِن] [نویسنده‌ی کتاب انجمن بمب‌سازان]
...دوستان اوپنهایمر فکر می‌کردن
.که تاحدودی ، شخصیت دوگانه داره
یه‌بار گفت ...از بچگی»
...نقش مهمی نداشتم»
.به کار مهمی فکر نمی‌کردم .به آشنا‌ شدن با شخص مهمی فکر نمی‌کردم
واسه همین .از خودم ، زیاد متنفر نبودم
[سال1904]
.اوپنهایمر ، سال1904 به دنیا اومد
و پا به عصری با .امکانات زیاد علمی گذاشت
...دو دهه‌ی اول قرن بیستم
.عصر روشن‌فکری‌ـه بی‌پروا و حیرت‌انگیز بود
[جِنِت کُنانت] [نویسنده‌ی کتاب 109 خانه در شرق]
...برق ، ماشین ، هواپیما
.همه‌ی این‌ها ، زندگی‌مون رو متحول کردن
بعد از اون هم .در علم ، پیشرفت چشمگیری داشتیم
[اولین کسی که به ماه سفر کرد] [به نویسندگی ه.ج. وِلز]
...و ظاهراً
.تا حدودی می‌شه توی هر کاری موفق شد
...داستان رابرت اوپنهایمر
.داستان حقیقی‌ـه مهاجران آمریکاست
...پدرش ، از اون سر آمریکا میاد
[دیوید آیزِنباخ] [استاد دانشگاه درس تاریخ در دانشگاه کلمبیا]
.تو صنعت پوشاک مشغول به کار می‌شه
.و کلی درآمد کسب می‌کنه
سر از محله‌ی بالانشین غربِ .خیابان ریورساید درایو در میاره
.یه نقاشی از پیکاسو داشت .سه‌تا نقاشی از ون‌گوک داشت
.مادرش ، هنرمند چیره‌دست پاریس بود
آثارش رو تو موزه‌های مختلف منهتن .به نمایش گذاشته بود
.زن نگرانی بود
اصلاً نمی‌ذاشت پسر کوچولوش .بیرون بره
.واسه‌همین ، رابرت لای پر قو بود
.و تو جامعه ، خیلی معذب بود
،در نهایت ؛ وقتی یه تابستون به اردو رفت ...نسبت به
،نسبت بچه‌های دیگه‌ای که اذیت‌ش می‌کردن .خیلی پرخاشگر بود
،گفت که بعد از رفتارش .کل شب رو بدون لباس توی سردخونه انداختن‌ش
.و بدنش رو رنگ سبز زدن
.حتی آلت‌ش
عجیبه که .اوپنهایمر خُرده نگرفت
.بی چون و چرا ، زیر بارِ تنبیه‌ش رفت
...واسه یه پسر جوون تو اون سن
.واکنش خیلی عجیبی بود
یه پسر نازک‌نارنجی و ...بسیار باهوش رو تجسم کنین
.که نمی‌دونه چطور با بقیه رفتار کنه
.البته منظورم فقط هم‌سن و سال‌های خودش نیست
.خام و بی‌تجربه‌ بود
...ظاهراً مهم‌ترین دوره‌ی روانیِ
[سال1925]
.اوپنهایمر ، دوره‌ی دانشگاه بود
،زمانی که برای یادگیری فیزیک .به کمبریج می‌رفت
.ولی زیاد پیگیر نبود
[اَلکس وِلِرِستین] [مورخ هسته‌ای]
.سر از آزمایشگاه در می‌آورد
.اون‌جا ، همه‌چی مرتبط با فیزیک آزمایشگاهی بود
.ولی از هیچی سر در نمی‌آورد
اصلاً نمی‌دونست با دست‌هاش .چه‌جوری آزمایش انجام بده
.یه جور بحران اعتماد داشت
...این بحران وقتی به سراغش اومد که
...فقط می‌تونم اسمش رو
.بحران روحی» بذارم»
،یکی از دوست‌هاش .اون رو تو یه کلاس خالی دید
.اوپنهایمر ، رو به رو تخته وایساده بود
:مدام با خودش می‌گفت
.نکته اینجاست» «.نکته اینجاست. نکته اینجاست
.و هیچوقت هم نتونست حرف‌ش رو بزنه
،بعد از اون ...یکی دیگه از دوست‌هاش
[مارتین ج. شروین] [دستیار نویسنده‌ی کتاب آتشبان آمریکایی] «1937-2021»
سمت خوابگاهش رفت و .صدای ناله شنید
...در رو که باز کرد
.اوپنهایمر مثل یه جنین شده بود
چپ و راست غلط می‌خورد و .ناله می‌کرد
...واقعاً نزدیک بود
.تو اون لحظه ، یه کاری دست خودش بده
.واسه همین ، پیش روانپزشک رفت
...روانپزشک گفت
که به نوعی ، توی عالَم خودش .زندگی می‌کنه
.دچار بحران هویت شده بود
مسئله‌ای که این روزها نسبت به قبل .شایع‌تره
.پدر و مادرش ، اون رو به پاریس بردن
.اون‌جا ، پیش یه روانپزشک دیگه رفت
...به روش اصیل فرانسوی
.یه زن کاربلد و شراب قرمز تجویز کرد
...خب
.ما تا همینجاش رو می‌دونیم
.همیشه نمره اول کلاس بود
.باهوش‌ترین دانشجوی کلاس بود
...به‌خاطر توانایی‌های ذهنی‌ش
.همکلاسی‌هاش تحسین‌ش می‌کردن
.که یه‌دفعه ، اُفت کرد
به هیچ‌وجه نمی‌تونست با .این موضوع کنار بیاد
...چیزی که باعث شد به خودش بیاد
.کشف فیزیک نظری کوانتوم بود
،اون زمان .عصر طلایی علم فیزیک بود
.بهترین زمان واسه نظریه‌پرداز شدن بود
و اگه جوون و زرنگ باشی و ...مشتاق فکر کردن به
نظریه‌های عجیب و غریب باشی که ...تا حالا به ذهن کسی خطور نکرده
...قطعاً می‌تونی خیلی پیشرفت کنی
.و اسم و رسمی دست و پا کنی
...وقتی اوپنهایمر تصمیم گرفت تا
برای تحصیل ، پیش مکس بورن ...فیزیکدان نظری
...در گوتینگِن آلمان بره
.پیشرفت کرد
...با چند تن از فیزیکدان‌های مطرحِ
.اون زمانِ آلمان دیدار کرد
...دست بر قضا ، هایزنبرگ
.مسئول پروژه بمب اتمی آلمان بود
...زمانی که تو گوتینگن بود
.شخصیت «اوپی» رو از خودش در آورد
.از همین‌جا ، این اسم روش موند
.«بهش می‌گفتن «اوپ جِی .«که بعد شد «اوپی
اوپی ...دیگه اون پسر جوون آمریکایی سست عنصرِ
.بی‌هدف نبود
...اوپی ، پسر باهوشی بود
.که همیشه پنج قدم از بقیه جلوتر بود
.و همه‌چی رو تو ذهن‌ش مرتب حلاجی می‌کرد
.اوپی ، نابغه‌ای عجیب و خاص بود
خیلی خوش‌قیافه بود و .مدام سیگار می‌کشید
چند تا عکس ازش .در دهه‌ی 20 میلادی‌ وجود داره
.با باب‌ دیلن مو نمی‌زد
.چشم‌هاش به پیامبرهای کتاب انجیل رفته بود
.بدن نحیفی داشت
...و کج وامیستاد
.با اون کلاه تمام‌لبه‌ای که سر داشت
...اوپی ، یه‌جور تعبیری
.از کسی که می‌خواست باشه ، بود
.و این بازآفرینی ، به‌شدت موفق‌آمیز بود
[سال1942]
...درحالی که نازی‌ها مثل توده‌های سرطانی
.همچنان در حال پخش‌شدن هستند ...مردم اروپا
.و جهان وارد عصر جدیدی می‌شوند
...قطع به یقین ، نخستین هدف دانشمندان
.شکست‌دادن بمب‌های آلمانی‌ها بود
...هیچ‌چیزی مثل
.بلاتکلیفی نمی‌شه
،و همونطور که خبر داشتن ...احتمال نابودی دنیا
اون‌قدری فاحش بود که ...هر شک و تردیدی به لحاظ اخلاقی و وجدانی
.که ممکن بود داشته باشن رو نقض می‌کرد
...اساساً هر کس که اول دستش به بمب می‌رسید
.فقط توی جنگ جهانی دوم پیروز نمی‌شد
.بر کل دنیا هم حکمرانی می‌کرد
...تابستان سال 1942
،نظارت بر پروژه بمب‌ اتم .به دست ارتش خواهد افتاد
«حوزه‌ی جنگی»
تحت اسم رمز .«منطقه‌ی مهندسی منهتن»
...پروژه‌ی منهتن
.چالش خیلی بزرگ بود
...برای طراحی نقشه در سطح گسترده‌ی
،عملیات ...ژنرالی پر توان و تنومند
...با 1.92سانت قد
[سرلشگر ل.ر. گِروِز]
...و 109 کیلو وزن
.به اسم «لزلی ریچارد گروز» انتخاب کردن
.رابرت از لزلی بدش میومد .از دیک حرف‌شنوی داشت
.ژنرال گروز ، یه مشکل داشت
[دکتر میچیو کاکو] [فیزیکدان نظری]
بهش سپرده بودن که ...کسایی رو به کار بگیره
.که بمب اتمی می‌سازن
ولی خودش هم می‌دونست که ...منظورمون
.بهترین دانشمندهای جهان هست
.اون‌ها از خود راضی بودن
در این صورت ، مجبورین کسی رو ...بنشونین که
.سختگیره
...مجبورین کسی رو بنشونین
.که علم فیزیک رو بلده ...اسم و رسمی داره
اون وقت ، این از خود راضی‌ها .ازش حرف‌شنوی دارن
...پاییز سال 1942 ، اوپنهایمر و ژنرال گروز
.با همدیگه آشنا شدن
...هر دوشون
.زمین تا آسمون با هم فرق داشتن
ولی انگار ژنرال گروز ، چیزی رو ...توی وجودش می‌دید
.که کسی تا حالا ندیده بود
...وقتی اوپنهایمر رو ببینید
[صدای سپهبد ژنرال لزلی گروز] [1896-1970] [مدیر پروژه‌‌ی منهتن]
.بی‌درنگ ، شیفته‌ش می‌شین
.نمی‌تونین جلوی خودتون رو بگیرین
.لنگه نداشت
...بر خلاف توصیه
روءسا ، اوپنهایمر رو ...به عنوان دست راست‌ش
.در جامعه‌ی بر پایه علم منصوب کرد
اوپنهایمر ، تا حالا کار مهمی رو .رهبری نکرده بود
ولی اوپنهایمر ، خیلی خوب .همه چی رو توضیح می‌داد
.به شدت ، تو دل برو بود
...و می‌تونست
همه‌چی رو تو یه لحظه .تو ذهن‌ش حلاجی کنه
.و ارتباط بین‌شون رو متوجه بشه
...ظاهراً این همون
چیزی بود که ژنرال گروز .توی وجودش فهمیده بود
...به دلیل اهداف امنیتی
این پروژه باید .در خفا صورت می‌گرفت
...به همین خاطر ، گروز به اوپنهایمر گفت
جایی رو پیشنهاد کنه که .بشه این پروژه رو عملی کرد
...پیشنهاد اوپنهایمر هم
.صحرای نیومکزیکو بود
.اون‌ها هم رفتن تا محل‌ش رو بررسی کنن
.اسمش «لس آلاموس» بود
.اوپنهایمر ، اون منطقه رو خوب می‌شناخت
.مدت زیادی رو اون‌جا سپری کرده بود
...وقتی تو سن جوونی از نیویورک
...به نیومکزیکو رفت
.مهم‌ترین اتفاق زندگی‌ش رقم خورد
به نیومکزیکو رفت و ...با کابوی‌ها و
.سوارکاری آشنا شد
.عاشق اون‌جا بود .عاشق تک‌تک جاهای شهر بود
[چارلز اوپنهایمر] [نوه‌ی پسری]
یه بار گفت که ...آرزوش ، ترکیب‌کردن
.دو عشق زندگی‌شه
عشق به علم فیزیک و .عشق به نیومکزیکو
.و البته موفق هم شد
[ملک دولت آمریکا] [.نزدیک نشوید]
...یه‌دفعه ، سر و کله‌ی دولت آمریکا
...با بولدوزرها و نقشه‌کش‌ها و
...کارگرها و صنعتگرها پیدا شده بود
...تا یه محله و آزمایشگاهی بسازن
.چیزی که تا قبل‌ش رو نقشه نبود
.کارشون رو با خراش‌دادن شروع کنین
...بیشتر کارهایی که اون زمان می‌کردن
.عجیب و غریب بود
[شلیک با مجوز در دست اقدام است]
...اصلاً از بابت موفقیت این کار
.مطمعن نبودن
.همه چی بر پایه نظریه بود
[درب اصلی پروژه‌ی لس آلاموس]
می‌دونستن که باید ...بهترین دانشمندها رو به‌کار بگیرن
اگه می‌خواستن قبل از .نازی‌ها ، دست‌شون به این سلاح برسه
...آلبرت انیشتین
.از آمریکا فرار کرد
.او ، نخستین دانشمند پناهنده‌ست
...به نحوی دانشگاه‌های آلمان
.نابغه‌ها را مال خود می‌کنند
،هیاهوی سرتاسر اروپا ...باعث خروج اجباری
.بسیاری از فیزیکدان‌های برجسته شد
.انریکو فِرمی
.هانس بِتِه
.ادوارد تلر
که به خاطر پیشرفت بمب هیدروژن .شهرت داشت
...لیست رو که نگاه بندازیم
.اشخاص مهم بسیاری رو می‌بینیم
...اوپنهایمر به
.جذابیت روشنفکری‌ش معروف بود
...می‌تونست دور تا دور کشور رو بگرده
.و به نوعی نبوغ‌ش رو به رخ بقیه بکشه
.ملّت هم که از خداشون بود
...می‌گفت
«.متأسفانه نمی‌تونم اطلاعاتی بهتون بدم»
...ولی می‌تونم بهتون بگم که اگه موفق بشیم»
«.ممکنه به این جنگ خاتمه بده»
«.حتی ممکنه به هرگونه جنگی خاتمه بده»
...اوپنهایمر ازم خواست
.که برم پیشش تو لس آلاموس
.منم گفتم از خدامه
[صدای رابرت کریستی] [1916-2012] [فیزیکدان نظری پروژه‌ی منهتن]
...مثل بیشتر دانشجوهاش
.بگی‌نگی تا ته دنیا کنارش وامیسادم
اگه این فرصت رو داشتین تا ...به خاطر جنگ با نازی‌ها
...اون سر کوه بی‌نظیر برین
...و مهم‌ترین کار فیزیکی تاریخ رو انجام بدین
چی‌کار می‌کردین؟
.من بودم سریع خودم رو اون‌جا می‌رسوندم
...فکر نکنم مردم
.خیلی به تبعات‌ش توجه می‌کردن
می‌شه سرزنش‌شون کرد؟
...همه‌‌مون می‌دونستیم
...که در هر صورت
،به وضوح و بی‌محابا .تاریخ بشر رو تحت تأثیر قرار می‌دیم
...وقتی که آزمایشگاه ساخته شد
.اوپنهایمر ، پدر خانواده بود
.عیال‌وار بود .یه پسر کوچولو داشت
طی مدتی که مدیریت آزمایشگاه رو .بر عهده داشت
.یه دختر کوچولو هم داشت
...تابستان 1939
.تو مهمونی مشروب‌خوری برکلی بود
و خانم جوونی به اسم ...«کیتی پونینگ»
از اون سر باغ ، زیر نظرش داشت و .سریع ، تو نخ‌ش رفت
.آتیش‌پاره‌ای واسه خودش بود
.عاشق همدیگه شدن ...و سال 1940
.حامله شد
.تا ابد با هم زندگی کردن
حواس‌ت باشه که نگفتم «.به خوبی و خوشی»
.همدیگه رو دوست داشتن
.اما زندگی زناشویی پر دردسری بود ...اون هم به خاطر
مشکلات زندگی رابرت و ...تفاوت‌های شخصیت‌شون
.دغدغه‌های محیط پیرامون‌شون
.استاد دانشگاه بود
.زیست‌شناس و گیاه‌شناس هم بود
سرانجام ، ازدواج‌شون ...باعث شد
،سال‌ها در لس آلاموس .زندگی به همین شکل تداوم پیدا کنه
...به نظرم
...به خاطرِ بودن تنها به عنوانِ
.همسر و مادر ، خیلی کلافه شده بود
.آب و هوای لس آلاموس بهش نمی‌ساخت
[به دلیل قطعی آب ، تا اطلاع ثانوی بسته می‌باشد]
.آدم تنها و الکلی‌ای بود
.و به نوعی ، گرفتار الکل شد
اوپنهایمر به مخلوط‌کردن .جین مارتینی‌هاش معروف بود
دانشمندهاش رو وا می‌داشت ...کل هفته رو سخت کار کنن
.تا آخر هفته‌ها رو حسابی خوش بگذرونن
.صبح یکشنبه‌ها ، همه مست و پاتیل بودن
.ولی حسابی کار می‌کردن .جون می‌کندن
.و همکاری می‌کردن
.و بخش بزرگی‌ش به خاطر اوپنهایمر بود
...پروژه‌ی لس آلاموس واسه‌ی بیشتر این جماعت
.سرنوشت‌سازترین سال‌های عمرشون بود
.فکر می‌کردن بخشی از یک اتفاق مهم هستن
.بخشی از یک اتفاق مهم و تأثیرگذار
و حرف این این مرد جوون چشم آبیِ ...آب زیرکاه
و عجیب که همه تعریف‌ش می‌کردن رو .گوش می‌کردن
[محل خرید و فروش دام‌های لس‌آلاموس]
.من توی لس آلاموس بزرگ شدم
.آخه پدرم در طول پروژه‌ی منهتن اون‌جا بود
.جای...عجیبی واسه زندگی بود
،چون سه بار در طول روز .انفجار رخ می‌داد
انفجارها در ساعات 10 و 12 و 3 .رخ می‌داد
...وقتی هم کلاس اول باشی
.انفجار یعنی مدرسه تعطیله .وقت نهاره و الفرار
...راستش به عنوان بچه‌ها‌ی کوچک
.کُشته‌مُرده‌ی انفجار بودیم
:یه بار از پدرم پرسیدم
«کا...کارِتون چیه؟»
اون هم گفت ...خب. داریم کاری رو می‌کنیم»
«.که تا حالا کسی نکرده
پیش خودم گفتم .حتماً کار خفنی‌ـه»
«.حالا هر کاری که هست
[سال 1944]
حدود یه سال .درگیر ساخت آزمایشگاه بودیم
...و به این نتیجه رسیدیم که
خیلی سخت‌تر از چیزی بود .که فکر می‌کردیم
.کوچک‌ترین کار هم سخته
.چه برسه به این دستگاه‌های خیلی پیشرفته
.سلاح هسته‌ای ، یه طرح نیست
سلاح هسته‌ای رو به چشم ...یه عالمه طرح ببینین
.که به صورت مجموعه در میان .و با هم به نتیجه می‌رسن
،واسه ساخت بمب اتمی .سوخت نیاز دارین
ما پلوتونیوم و .اورانیوم غنی‌شده داشتیم
...دو تا عنصر مختلف داشتیم
.که می‌خواستیم ازشون استفاده کنیم
.پلوتونیوم ، عنصر بهتری واسه استفاده بود
.مقدار زیادی ازش وجود داشت
،ولی واسه ساختن بمب .مقدار کم هم کفایت می‌کنه
ولی به این راحتی نمی‌شد .منفجرش کرد
مرحله‌ی اول ساخت بمب .سوار کردن سلاح‌ـه
[رابرت اس.نوریس] [نویسنده‌ی کتاب رقابت بر سر بمب اتم]
.قرار بود دو قطعه‌ی عنصری داشته باشه
[مواد منفجره‌ی غیر اتمی] [حلقه‌های اورانیوم]
[لوله‌ی اورانیوم] [آغازگر واکنش نوترونی]
.و محکم به همدیگه بکوبیم‌شون
[انفجار هسته‌ای]
باعث افزایش حاد جرم و .انفجار می‌شه
،و اگه از اورانیوم بسیار غنی‌شده استفاده می‌شد .نتیجه بخش بود
تا اینکه یه روز متوجه شدن که .پلوتونیوم به کار نمیاد
معلوم شد که ...پلوتونیوم انقدری واکنش‌پذیره
...که نمی‌شد اون رو از لوله
.حتی با سرعت 900متر بر ثانیه شلیک کرد
.از بین می‌رفت
،قبل از اینکه توی لوله بره .متلاشی می‌شد
.شوک بزرگی بود
...آخه این عنصر پلوتونیومی
.صدها میلیون دلار رو به باد داده بود
.اوپنهایمر نگران بود
کارکن‌های لس آلاموس هم .نگران بودن
.می‌خواست استعفا بده .خیلی ناراحت بود
...ولی دوست‌های آزمایشگاهی‌ش بهش گفتن
.نمی‌شه رابرت»
باید بمونی و .کار رو تموم کنی
.باید بمونی «.باید تموم‌ش کنیم
.در آخر ، به ناچار موندگار شد
...جنگ ، تحت فرماندهی کامل
.فرمانده دوآیت د.آیزنهاور است
نیروهای متفقین ...حدود سه میلیون سرباز را
.برای جنگ ، آموزش داده‌اند
...در آن سوی کانال
...نازی‌ها نیز
از بسیج‌شدن نیروهای متفقین .باخبر هستند
.و خودشان را آماده می‌کنند
...اوپنهایمر از این می‌ترسید
.که نکنه آماده‌ی رقابت با آلمانی‌ها باشه
...حتی اواخر تابستان سال 1944
...روح‌شون هم خبر نداشت
.که پروژه بمب آلمانی‌ها تا چه حد پیشرفت کرده
...و خب اگه مشکل پلوتونیوم رو حل نمی‌کردن
ممکن بود بمب رو .به موقع تحویل ندن
...اوپنهایمر از کارکنان‌های آزمایشگاه
.بی‌‌گاری می‌کشید
...واسه ساخت بمب‌های دیگه‌ای
...که همون اول ردشون کرده بودن
.کلی فکر به سرشون زد
.ولی جواب ندادن .چون خیلی سخت بودن
،ولی یکی‌‌ از طراحی‌ها .اسمش «انفجار درونی» بود
،به طور خلاصه ...طرح انفجار درونی این جوری بود که
یه توپ توپر پلوتونیومی رو .استفاده می‌کردن
...یه گوی توپر پلوتونیومی
.به اندازه یه توپ بیسبال .شایدم یه‌کم کوچک‌تر
و با هزاران کیلوگرم مواد منفجره .پوشانده می‌شد
[لایه افزوده]
[مواد منفجره]
این مواد منفجره‌ی بسیار قوی .به طور خیلی خاصی فرآوری شده بود
تا وقتی منفجر بشن ...به نوعی
.به کانون موج انفجار این توپ برسن
.از بالا و پایین فشار بیارن
.به هر دو سمت فشار بیارن
...از همه طرف
نیروی انفجاری بسیار زیادی .بهش فشار میاورد
هدف‌ این بود که ...این فشار رو
به طور مساوی .درون پلوتونیوم قرار بدیم
،اگه نامتوازن بود .ممکن بود جواب نده
،باید خیلی سریع ...فشار مناسب رو وارد می‌کردیم
،تا این ذرات بنیادی اتم .محکم به هم برخورد کنن
...تا باعث این واکنش .حیرت انگیز بشن
.انجام این کار ، خیلی سخت بود
.به هر صورت ، مشکل دیگه‌ای وجود داشت
این ، فناوری‌ای بود که ...ده سال پیشرفت فناوری
.برای دستیابی بهش نیاز بود
.اون‌ها ده سال وقت نداشتن .یه سال وقت داشتن
...ِاوپنهایمر ، شب و روز مشغول
.ساخت بمب بود
،و با پیشرفت پروژه ...تیم امنیتی بیشتری هم
.برای محافظت از پروژه حاضر شدن
...و با اینکه
...نزد بیشتر دانشمندهای
،پروژه لس آلاموس ...محبوب و محترم بود
[پایگاه امنیتی انرژی هسته‌ای ایالات متحده]
.در دام سوء ظن بسیار بدی افتاد
...چون کارهای گذشته‌ش
...به احتمال
خطر امنیتی بودن‌ش .قوت می‌بخشیدن
[کالیفورنیا ، برکلی] [دهه‌ی 30 میلادی]
...زمانی که اوپنهایمر
توی دانشگاه کالیفورنیای برکلی ...درس می‌داد
.واقعاً توی یه عالم دیگه بود
.تمرکزش رو علم بود
.تا اینکه دوران رکود اقتصادی شروع شد
...در کمال ناباوری متوجه شد
.که دانشجوهاش ، بیشتر مواقع غذا نمی‌خورن
یکی‌ از دانشجوهاش بهم گفت ...با
غذای گربه و کنسروهای غذای گربه .خودش رو سیر می‌کنه
.آخه فقط پول همون رو داشت
...وقتی اوپنهایمر از این مصیبت باخبر شد
.به کل تغییر کرد
...خب طبیعتاً اوپنهایمر
...مثل بیشتر دوستانش در برکلی
.چپ‌گرا شد
[دعوتنامه] [به حزب کمونیست بپیوندید]
[حزب کمونیست]
در دهه‌ی 30 میلادی .کمونیسم ، موضوع جالبی بود
.اینترنت نبود
...ملّت در لحظه از کارِ
.شوروی خبر نداشتن
در حالی که جوزف استالین ...داشت
.20میلیون از مردم خودش رو می‌کُشت
در مقابل ، چیزی که ...مردم آمریکا می‌دیدن این بود که
...می‌گم‌ ، تو شوروی
.همه آزاد و برابرن .همه شاغل‌ن
.خونه و زندگی دارن .آینده دارن
.نقش مهمی توی جامعه دارن
...خب وقتی کسی شکم‌ش سیر نباشه
.این چیزها جالب به نظر میاد
...اینکه اوپنهایمر واقعاً و رسماً
،عضو حزب کمونیست شده .مشخص نیست
.ولی برادرش عضو کمونیست بود
فرانک اوپنهایمر .عضو این حزب بود
،جکی ، همسر فرانک .عضو این حزب بود
...خیلی از دوست‌های صمیمی‌ اوپنهایمر
.عضو حزب کمونیست بودن
خیلی از دانشجوهاش تو برکلی و ...شهرهای دیگه
.عضو حزب کمونیست بودن
...در اواسط دهه‌ی 30 میلادی
با خانم جوونی به اسم ...جین تاتلاک» آشنا شد»
.که روانپزشکی می‌خوند
.زن جوون بااستعدادی بود
.عاشق‌ش شد
.دو بار نامزد کردن
...به نظرم تعبیر درستیه
.اگه بگم فکر و ذکرش شده بود
.یه کمونیست بود
اوپنهایمر هم .به موضوع‌های کمونیستی علاقه داشت
...به مدت چهار سال
...اوپنهایمر کمک‌مالی هنگفتی
.به حزب کمونیست کرد
ولی فعالیت‌های سیاسی‌ش .کم‌کم مورد توجه قرار گرفتن
...اون قدیم‌ها ، کار اف.بی.آی این بود که
.ردّ کمونیست‌ها رو بزنن
...پرسه می‌زدن و
...پلاک ماشین‌هایی که
جلوی خونه یا ساختمونی پارک کرده بودن رو .می‌کندن تا از روشون پیداشون کنن
...همین موقع بود که اوپنهایمر
[گِرِگ هِرکِن] [نویسنده‌ی کتاب انجمن بمب‌سازان]
،برای اولین‌بار .توجه اف.بی.آی رو به خودش جلب کرد
حتی وقتی که پروژه‌ی بمب سطح اول رو ...رهبری می‌کرد
[اداره‌ی تحقیقات فدرال]
اف.بی.آی شنودش می‌کرد و .ردّش رو دنبال می‌کرد
،سازمان اطلاعات .مدام بازجویی‌ش می‌کرد
...به نظرم خیلی عجیب بود که
.با این قضیه مشکلی نداشت
چون پیش خودش فکر می‌کرد که .کار درستی رو انجام می‌ده
حتی به دیدنِ .دوست‌دختر سابق‌ش رفت
.در حالی که نباید همچین کاری می‌کرد
،در سال 1943 .با جین تاتلاک در تماس بود
داشت با بحران عاطفی‌ش .دست و پنجه نرم می‌کرد
.و دلش می‌خواست اوپنهایمر رو ببینه
.با جین در ارتباط بود
.هنوزم دوست‌ش داشت
.باهاش به هم زده بود .اوپنهایمر هم با کیتی ازدواج کرده بود
ولی می‌دونست که .جین تاتلاک افسرده شده
.واسه همین هم رفت ببینت‌ش
[به ایالت کالیفورنیا خوش آمدید] [شهرستان سن برناردینو]
باید از لس آلاموس .به سن فرانسیسکو می‌رفت
...و البته برای حزب
.این‌ کار ، یه...یه خط قرمز بود
.دو نفر ، بیرون آپارتمان منتظر بودن
.جین تاتلاک زیر نظر بود
.هنوزم عضو حزب کمونیست بود
.اوپنهایمر ، شب رو پیشش موند
.یه‌بار عاشق همدیگه شدن
به نظرم ، اون شب .دوباره این اتفاق رقم خورد
...به سرهنگ بوریس پاش
...که رئیس اطلاعات سپاهِ
،کرانه‌ی باختری بود .گزارش دادن
،به عقیده‌ی پاش ...این اتفاق
.نقض خطیرِ امنیت‌ بود
ممکن بود اوپنهایمر ...اسرار هسته‌ای
و اتمی رو .از طریق تاتلاک برای حزب کمونیست فاش کنه
.متأسفانه ، تاتلاک به شکل دردناکی فوت کرد
.درست چند ماه بعد در بهار سال 1944
،در وضعیتی مشکوک ...پدرش ، اون رو
بدون لباس توی وان حموم دید که .سرش زیر آب بود
و به حالت خمیده‌ .لبه‌ی وان افتاده بود
روش غیر معمولی .واسه خودکشی بود
...یه‌سری فرضیه‌ها می‌گن که
.ممکنه به قتل رسیده باشه
اوپنهایمر از این خبر .خیلی ناراحت و شوکه شد
مأمور امنیتی که ...این خبر رو به گوشش رسوند
.«گفت «زد زیر گریه
گفت که ...خیلی سرخورده شده بود
...به کسی هم اعتماد نداشت
.که باهاش درد و دل کنه
،بنابراین .تنها سوگواری می‌کرد
...به دلیل خبری مهم
.برنامه را چند لحظه متوقف می‌کنیم
.رئیس جمهور روزولت درگذشت
رئیس جمهور .به دلیل خونریزی مغزی درگذشت
...آپریل سال 1945 ، از ماه‌هایی‌ بود
که سرنوشت جهان رو .به یکباره دچار تغییر کرد
.روزولت درگذشته بود
.بعدش هم هیتلر خودکشی کرد
امپراطوری هیتلر .آتش گرفت و نابود گردید
برداشتی ضد هیتلری .از بمب می‌شد
،بهار سال 1945 .هیتلر از صحنه روزگار محو شده بود
.نازی‌ها دیگه خطری نداشتن
.قرار نبود هیتلر ، بمب اتمی بسازه
.و نیویورک رو منفجر کنه
.قرار نبود چنین اتفاقی بیفته
[جان الس] [کارگردان مستند فردای تثلیث]
،ولی اون‌ها در هر صورت .می‌خواستن سلاح رو آماده کنن
.می‌خواستن بمب بسازن
.می‌خواستن این جنگ رو تموم کنن
.اوپنهایمر می‌خواست بمب به‌کار گرفته بشه
.تا مردم دنیا ببینن
...هری اس.ترومن سوگند یاد کرد
.تا رئیس جمهور ایالات متحده باشد
...وقتی ترومن رئیس جمهور شد
.روز از نو ، روزی از نو
.قرار بود بمب ، جایی منفجر بشه
،با مرگ هیتلر .هدف ، ژاپن شد
...حملات بی‌وقفه‌ی هوایی
علیه امپراتوری غارت‌شده‌ی ژاپن .ادامه دارد
«در حالی که هواپیماهای «بی 24 .پایگاه‌های جزایر پرو را با خاک یکسان می‌کنند
جزیره به جزیره .پیشروی می‌کردیم
روی سر ژاپنی‌هایی که .سنگر گرفته بودن ، خراب می‌شدیم
...جوون مردهای
.زیادی کُشته شدن
...با گذشت هر روزی که
هنوز آزمایش بمب ...به نتیجه نرسیده بود
روزی بود که .هزاران آمریکایی جون‌شون رو از دست می‌دادن
.هزاران سرباز زخمی شدند
و هزاران سرباز دیگر .جان خود را فدا کردند
تا دشمن متعصب را ...از این پایگاه اصلی
.پایگاه اصلی خود ژاپن به عقب برانند
.فکر می‌کردن ژاپنی‌ها رو شکست دادن
،ولی شکست‌دادن و تسلیم‌شدن .دو مقوله‌ی متفاوتن
خب شما باشین چطور تسلیم‌شون می‌کنین؟
،در دنیای تسلیحات اتمی .خبری از جنگ نیست
.و این مسئله‌ی کمی نیست
...نگاه اوپنهایمر به بمب
.به نوعی ، فلسفه‌ی ماورا طبیعی‌ شرقی بود
.عمل نابودی و خلقت‌ـه
.که همزمان صورت می‌گیره
.جنگ و صلح
،اگه این بمب ...برای اقدام نابجایی صورت بگیره
.می‌تونه بشریت رو از بین ببره ...ولی اگه بجا استفاده باشه و تحت کنترل باشه
...می‌تونه باعث ایجاد عصر جدیدی
.از صلح و رفاه در کل جهان بشه
[تابستان1945]
...تابستان سال 45 میلادی
یک‌ سالی بود که .روی ساخت «انفجار درونی» کار می‌کردن
.بهینه‌سازی‌ و وسایل‌ رو تعبیه می‌کردن .و همچنین ، با مشکلات دست و پنجه نرم می‌کردن
...برای به نتیجه رسیدن این کار
...کلی مواد منفجره و چاشنی
...و تقویت‌کننده و باتری
.و غیره ، باید به خوبی عمل کنن
...و اگه قرار بر این بود
.راه اصلاً مناسبی برای فهمیدن‌ش نبود
...به جز .آغاز یه عملیات
...محلی رو
.برای آزمایش بمب انتخاب کردن
...و اوپنهایمر ، اسمش رو
.تثلیث» گذاشت»
...اون زمان ، اوپنهایمر
.اشعار جان دان رو می‌خوند
،و یکی از اشعارش .چنین بیتی داشت
به نام پدر ، پسر و روح‌القدس» «در هم بشکن قلبم را
.که اشاره‌ای به تثلیث مقدس مسیحیت داشت
به نظرم ، این کار .ادای احترامی به جین تاتلاک بود
...چون جین و اوپی
.اشعار جان دان رو توی تخت‌خواب می‌خوندن
...15جولای سال 1945
[15جولای سال 1945] [نیومکزیکو ، الماگوردو]
.نیومکزیکو ، الماگورودو
[صدای مجری شبکه‌ی ان‌بی‌سی] [ژانویه 1965]
...یک روز مانده به آزمایش
.اولین سلاح اتمی جهان
...«ساعات پیش از عملیات «تثلیث
...یکی از بی‌نظیرترین لحظاتِ
.سرشار از نگرانی قابل تصور بود
...میلیاردها دلار سرمایه
...صدها هزار نفری که
در ساخت لحظه‌ی آزمایش .این سلاح جدید مشارکت داشتن
...بار مسئولیت این آزمایش هم
.بی‌شک ، روی دوش اوپنهایمر بود
...در محل آزمایش بمب
.دانشمندان تحت فشار زیادی ، مشغول کارند
به آن‌ها گفته شده که .امکان اتلاف وقت وجود ندارد
هنگامی که رئیس جمهور ...با استالین دیدار می‌کند
.باید از نتایج این آزمایش مطلع شود
...قرار بود رئیس جمهور آمریکا
.در کنفرانس پوتسدام شرکت کنه 778
.پوتسدام ، شهری در آلمان‌ـه
...قرار بود با جوزف استالین
.و وینستون چرچیل دیدار کنه
...تا درباره‌ی سرنوشت اروپا
و سرنوشت جنگ اقیانوس آرام .پای گفت‌وگو بنشینن
...رئیس جمهور باید از بابت
.آماده‌بودن سلاح هسته‌ای مطمعن می‌شد
.هیچ‌کس آروم و قرار نداشت
.تازه ، اون‌ها باید اوپنهایمر رو آروم می‌کردن
.رو پاهاش بند نمی‌شد
.مدام سیگار می‌کشید
.کار همیشگی‌ش بود
...تو اون وضعیت ، اصلاً دلم نمی‌خواست
[صدای سپهبد ژنرال لزلی گروز] [1896-1970] [مدیر پروژه‌‌ی منهتن]
.دکتر اوپنهایمر دستپاچه باشه
...یه عکس معروف از اون شب هست
که اوپنهایمر خودش رو .چهار دست و پا ، تا بالای دکل می‌رسونه
.همون‌جایی که بمب کار گذاشته شده بود
.آخرین درپوش‌ها رو بررسی می‌کرد
.تا مطمعن بشه که همه‌چیز سرجاشه
.کاملاً نگرانی‌ش پیدا بود
.تک‌تک جزئیات رو بررسی می‌کرد
...اوپنهایمر اصلآً از بابت
.کار کردن بمب مطمعن نبود
...در حقیقت ، سر ده دلار
...با یکی دیگه از دانشمندها
.شرط بسته بود که کار نکنه
...صدها قطعه بود
،که احتمال اشتباه کار گذاشته ‌شدن‌شون .وجود داشت
هر کدوم از این قطعه‌ها .می‌تونست منجر به شکست آزمایش بشه
.همه دلشوره داشتن
اصلاً ممکن بود کار کنه؟
.سوال دیگه هم اینه .آخه کسی مطمعن نبود
اگه کل جَو آتش بگیره چی؟
...اگه بمب رو منفجر کنیم
...و جَو رو به آتش بکشه
[دکتر مارینا رابینسون اسنودِن] [کارشناس امنیت هسته‌ای]
و گریبان‌گیر همه‌مون بشه چی؟
.به هر صورت ، جَو از اکسیژن ساخته شده
...آیا ممکنه اکسیژن جَو
به خاطر بمب اتمی بسوزه؟
.کسی جواب این سوال‌ها رو نمی‌دونست
[دکتر میچیو کاکو] [فیزیکدان نظری]
[16جولای 1945] [ساعت 5:29 صبح] [یک دقیقه تا شروع عملیات]
،16جولای 1945 .هوا گرگ و میش بود
.آسمون تاریک بود
.بمب در 30متری دکل کار گذاشته شده بود
.دیگه حاضر بودن
اوپنهایمر توی یکی از .پناهگاه‌های ساخته‌شده بود
.اوپنهایمر خودش رو آماده کرده بود
،طبق گفته‌ی عده‌ای ...زیر لب می‌گفت
«.بارالهی ، تحمل‌ این موضوع برام سخته»
.ده
.نه
.هشت
...اوپنهایمر ، زیر لب می‌گفت
«.باید به هوش باشم»
.هفت
«.باید به هوش باشم»
.شش
.ثانیه‌ها نمی‌گذشتن
.پنج
.چهار
.سه
.دو
...و یکدفعه
.همه‌جا روشن شد
...یکی از دانشمندها بهم گفت
مثل این می‌مونه که .یکی در کوره رو باز کنه
.یکدفعه ، گرمای خیلی شدیدی به وجود اومد
.گرمای تابشی بود
.با سرعت نور پیش می‌رفت
.بعد هم صدای امواج این غرش رو داشتیم
و در نهایت ، اولین ابر قارچی .کم‌کم بالا رفت
.نارنجی و بنفش و آبی و زرد بود
می‌خروشید و .هر چی بالاتر می‌رفت ، بیشتر می‌شد
اوپنهایمر می‌گفت «اتفاق جدیدی «.در زمین رقم خورده
«.مسئله‌ای جدید برای بشریت‌ـه»
.مردم ، انفجار دیده بودن
.سال‌ها ، آزمایش بمب‌ها رو دیده بودن ...ولی انفجار در این حد
...خیلی .خیلی حیرت آور بود
...تا به حال ، چنین لحظه‌ای
.در تاریخ دنیا رقم نخورده بود
،نگاهِ به دنیا ...نگاهِ به اهمیت این موضوع
،و ماهیت‌ خودمون .به طور ملموسی تغییر کرد
مثل آزاد کردن نیرویی ...غیر قابل تصور می‌مونه
که از حالا به بعد .مورد توجه قرار می‌گیره
می‌دونستیم که .دنیا مثل قبل‌ش نمی‌شه
.یه سری‌ها می‌خندیدن
.یه سری‌ها اشک می‌ریختن
.بیشتری‌ها هم مات و مبهوت بودن
یاد بندی از .انجیل هندی افتادم
.بهاگواد گیتا
...ویشنو
...در تلاش برای مجاب‌کردن شاهزاده‌ست تا
.به وظیفه‌ش عمل کنه
...و برای تحت تأثیر قرار دادن‌ش
...چهار دست خودش رو بالا میاره و میگه
.حالا خدای مرگ شدم .نابودگر دنیاها شدم
،به نظرم .در هر صورت ، برای همه‌مون صدق می‌کنه
،بعد از اتمام آزمایش .اوپنهایمر ، باد به غبغب انداخته بود
.خدا رو بنده نبود
.موفق شده بود
اوپنهایمر به این دستاورد .خیلی می‌بالید
.وقت تغییر دنیا بود
برای دانشمندها هم .مثل روز روشن بود
...حالا مسئله اینجا بود
که دولت با این اختراع .قراره چیکار کنه
[محل تثلیث] [جایی که اولین سلاح هسته‌ای در تاریخ 16جولای 1945 منفجر شد]
...گروز به سرعت
.به دفتر کارش تو واشینگتن برگشت .و خبر رو تلگرام کرد
گفت که ...آزمایش بمب موفق آمیز بوده
.و حتی قوی‌تر از تصورشون بوده
.این خبر به گوش ترومن می‌رسه ...و
.رفتارش در پوتسدام به کل تغییر می‌کنه
یه دفعه حس می‌کنه که .پیروزی تو مُشت‌شه
،یه دفعه .به استالین امر و نهی می‌کنه
،تصمیم می‌گیره که به هیچ‌وجه .ژاپنی‌ها هیچ امتیازی نگیرن
...ترومن
.از وقتی رئیس جمهور شد ، از بمب خبر داشت ...ولی با دونستن اینکه بمب کار می‌کنه
...و حتی قوی تر از تصورمون‌ـه
.زمین تا آسمون واسش فرق داشت
...خواسته‌ی ما این بوده و هست
!بی چون و چرا ، تسلیم شوید
...پدر و مادرم
.هر دو ، کهنه سرباز جنگ جهانی دوم بودن
...مادرم می‌گفت بعدِ
...بعدِ چهار سال جنگ
...دیگه کسی .کسی اعزام نمی‌شد
،استفاده از سلاح هسته‌ای کار درستیه؟
درست نمی‌گم؟ .کافیه دیگه
...خیلی ناخوشاینده که این‌جوری
هر کاری از دست‌تون بر میاد ، انجام بدین .تا جنگ خاتمه پیدا کنه
.همه ترسیده و خسته بودن
...هر کس ، آشنایی داشت
.که به خاطر جنگ از دنیا رفته بود
...با آماده‌شدن بمب
،گزینه‌های روی میز .شوکه‌کننده بودن
مثل روز واسه‌شون روشن بود که ...اگه چنین بمبی رو
بر سر مردان و زنان و بچه‌های ...شهرهای ژاپن بندازن
.چند صد هزار نفر از دنیا می‌رن
اما اگه با بمب ...جلوی جنگ رو نگیرن
.میلیون‌ها نفر از دنیا می‌رن
.با این حساب ، دو تا راهکار وجود داشت
.ولی یه راهکار سومی هم بود
،راهکار سوم .کشیدن خط و نشون بود
شاید انفجار خلیج توکیو و ...کُشته‌شدن عده‌ی انگشت‌شماری
.خط و نشون خیلی خوبی باشه
.و شاید ژاپنی‌ها تسلیم بشن
اون هم فقط به این خاطر که .قدرت غیر قابل کنترل این بمب رو دیده بودن
.اوپنهایمر ، این راهکار رو قبول نکرد
.نقشه‌کش‌های واشینگتن هم قبول نکردن
...واسه‌مون سوال بود که
...ویرانگری‌‌ش
...خطرش
.به وضوح خط و نشون می‌کشه
اون هم با شلیک به .زمینی بایر و خالی از سکنه
.حسابی دو به شک بودیم
تعداد انگشت‌شماری ...نسبت به
...جی. رابرت اوپنهایمر متوجه اتفاقِ
.پس از به‌کار گیری این بمب در جنگ بودن
...اوپنهایمر خیلی خوب این رو می‌دونست
.که این ویرانگری بی‌فایده‌ست
،دفتردارش ، اَن ویلسون ...ماجرایی رو واسم تعریف کرد
.که هنوز هضم‌ش نکردم
...«بعد از عملیات «تثلیث
.یه روز ، همراه رابرت سر کار می‌ره
رابرت چند قدم ازش جلوتره و ...یکدفعه زیر لب می‌گه
«.طفلکی مردم» «.طفلکی مردم»
ان ، میون کلام‌ش می‌پره و می‌گه «رابرت. چی زیر لب میگی؟»
...نگاهی بهش می‌کنه و می‌گه
...راستش ، قراره
.بمب تو یکی دو شهر ژاپن انداخته بشه
...قربانیان هم
.شهروندها باشن .یه شهر کامل
.طبیعی بود که بهش فکر کنه .مثل خوره ، به ذهن‌ش افتاده‌ بود
،یادمه که همون هفته ...با فرمانده‌هایی
،که مسئول بمباران بودن .دیدار کرد
...و روشن‌شون می‌کرد که
...دقیقاً چطور بمب انداخته بشه
...و برای حداکثر قدرت تخریب
.توی چه ارتفاعی منفجر بشه
...غم‌خوار بودن‌ و
محترم‌ و ...بشر دوست بودن‌ش‌
با موافق‌بودن‌ش ...با انداختن بمب در شهرها
...و محاسبه‌کردن ارتفاع مناسب
.برای تخریب‌ خونه‌ها نمی‌خوند درست نمی‌گم؟
آخه چه جوری می‌شه این دو تا رو با هم وفق داد؟
به نظرم ، از یه لحاظ ...اوپنهایمر امیدوار بود که
...اولین و آخرین باری باشه
که این سلاح هسته‌ای .به کار گرفته می‌شه
...و در این صورت
،برای اطمینان خاطر از اینکه همین یه‌ بار ...آخرین کاربرد این سلاح هسته‌ای هست
باید به بدترین و شدیدترین شکل ممکن .منفجر بشه
[5آگوست سال 1945] [اقیانوس آرام ، جزیره‌ی تینیان]
...آگوست 1945
تمام شهرهای ژاپن که جمعیت‌شون ...بیشتر از 50هزار نفر بود
.کامل سوخته بودن ...به جز سه چهارتا شهر
.که از قصد ، اهداف بمباران اتمی نبودن
...به خاطر داشتنِ شرایط طبیعی‌ای
،که آزمایش بمب رو محقق می‌کردن .انتخاب شده بودن
.هیروشیما ، شهر کم ارتفاعی بود
،و با انتخاب این شهر ...می‌شد
.امواج بمب رو تا حاشیه و کناره‌ها دید
برای همین بود که .هیروشیما انتخاب شد
...وقتی یه بچه‌ی کوچک بودم
.هفت رودخونه از شهر می‌گذشت
.کرانه‌های زیبای رودخونه‌ها
[دکتر هیدِکو تامورا] [نجات‌یافته‌ی هیروشیما در ده سالگی]
.آب ، زلال بود
توی باغ‌های شگفت‌انگیز و .لا به لای گل‌ها می‌دویدم
.دنبال حشرات بسیار زیبا می‌دویدم
.از هر نوعی بودن
.پرنده‌ها ، آواز می‌خوندن
.درکی از جنگ نداشتن
.یه دفعه ، همه‌جا ساکت شد .صدای شادی و خوشبختی نمیومد
[هواپیمای اِنولا گِی] [همان هواپیمایی که بمب در هیروشیما انداخت]
.بلکه صدای انفجار میومد
.انگار زمین ، از کوره در رفته بود
[6آگوست سال 1945] [ژاپن ، هیروشیما]
...در چند روز گذشته
،یک هواپیمای آمریکایی .بمبی در خاک هیروشیما انداخت
قدرت آن بمب ، به بیش از .20هزار تُن تی‌ان‌تی می‌رسید
.یک بمب اتمی بود
.‌وسیله‌ای برای تسلط بر قدرت محضِ جهان
...بیش از دو میلیارد دلار
،در بزرگترین قمار علمی تاریخ .هزینه کردیم
.و پیروز شدیم
[سه روز بعد]
[9آگوست سال 1945] [ژاپن ، ناگازاکی]
.ژاپن ، به سرنوشت شومی دچار شده
.چنین اتفاقی ، از یک بمب ساده بر نمی‌آید
باعث تَلی از اجساد .ملّتی متجاوز گردیده
.هر لحظه‌ش رو یادمه
.تو عمرم ، انقدر بی‌نوا نبودم
.زیر آوار بودم
باید هر جوری بود .به سمت نور می‌خزیدم و بیرون میومدم
.باید دنبال مادرم می‌گشتم
...وقتی مردم بی‌نوایِ در حال مرگ رو می‌بینی
دلت نمی‌خواد که مادرت هم .یکی از اون‌ها باشه
...یه کلمه هم از
.پسر عموم ، مادرم یا بهترین دوستم نشنیدم
.از ته دلم می‌خواستم مثل اون‌ها مُرده باشم
چون بعد از اون اتفاق ...زندگی ، خیلی طاقت ‌فرسا
.و سخت بود
.هم از لحاظ جسمی و هم از لحاظ روحی
[هیروشیما ، 4آوریل سال 1946]
[برداشت 357 اُم]
[فیلمبرداری شده توسط دولت آمریکا]
...چند سال بعد از جنگ
.فیلم خام هیروشیما و ناگازاکی رو دیدم
[برداشت 359 اُم]
.بی‌صدا هم بود
.فیلمی از پوست مردم‌ بود
...و طرح‌های واژگون گل کیمونو
.روی سوختگی‌شون بود
.اجساد هم تو رودخونه‌ها بودن
.خیلی شوکه‌کننده بود
پیش خودم گفتم «.همه‌شون ، دوست‌های پدرم هستن»
«از کارشون خبر دارن؟»
.اصلاً باورم نمی‌شد
.خیلی وحشتناک بود
...وقتی خبر ویرانگری
...به لس آلاموس رسید
.هضم‌ش برای دانشمندها سخت بود
.درسته .جنگ فاجعه‌باری بود
...به هر صورت ، ده‌ها هزار نفر
.تو این حملات کُشته شده بودن
.شهرها ویران شده بودن
و هضم این موضوع .برای خیلی از دانشمندها سخت بود
...شک ندارم که هضم این موضوع
[اَلِن کارّ] [مورخ باسابقه‌ی آزمایشگاه لس آلاموس]
.تا آخر برای اوپنهایمر سخت بوده
...هیروشیما ، هم هزینه‌ی گزافی
در این دنیا داشت ...و هم رنج و بی‌رحمیِ
.گزافی رو به دنبال داشت
.گفتن‌ش الان راحت به نظر میاد
...اوپنهایمر ، به هیچ‌وجه
.به خاطر هیروشیما و ناگازاکی عذرخواهی نکرد
[کریستوفر نولان] [نویسنده و کارگردان فیلم اوپنهایمر]
...بیش از حد
...توی تمام اظهارات‌‌ش در مورد
،وجدان‌ش پس از دست‌ داشتن در این بمب‌گذاری .محتاط و تودار بود
،به هر صورت ...رفتارش بعد از حادثه‌ی هیروشیما و ناکازاکی
...رفتارِ
.کسی بود که مرتکب گناهی شده
...همگی گرد هم آمدیم
در حضور نمایندگان هر دو قدرت بزرگِ .درگیرِ جنگ
.تا تفاهم‌نامه‌ای رسمی وضع شود
.و به موجب آن ، صلح برقرار شود
...بعد از ظهر امروز
.پیامی از سوی دولت ژاپن دریافت کردم
من این پاسخ را ...تسلیم کامل
و بی قید و شرط ژاپن .قلمداد می‌کنم
...البته که خیلی‌ها فکر می‌کردن
.بمب اتمی ، باعث پایان جنگ جهانی دوم شده
[جنگ خاتمه یافت] [ژاپن تسلیم شد]
.شاید هم شده بود
باعث و بانی‌ این اتفاق هم .رابرت اوپنهایمر بود
[جان الس] [کارگردان مستند فردای تثلیث]
.اسمش همه‌جا بود
[صدای: روی گِلابِر] [1925-2018] [دانشمند پروژه‌ی منهتن]
.عکسش روی جلد مجله «فورتایم» بود
.یه‌بار عکسش روی مجله «فورلایف» بود
...یه مجله هم نبود
.که عکسش روش نباشه
«اولین چاپ مجله‌ی «علم فیزیک امروز ...به وضوح
یه کلاه تمام‌لبه رو روی .یک دستگاه کنترل شتاب‌گر گذاشته بود
همه هم می‌دونستن که .اون ، کلاهِ اوپنهایمره
[گِرِگ هِرکِن] [نویسنده‌ی کتاب انجمن بمب‌سازان]
.یه اسطوره بود
.علّامه‌ی دهر آمریکا بود
.خودش هم این وضعیت رو دوست داشت
شاید فکر می‌کرد که ...بالأخره موفق شده
.و دیگه ناشناس نیست
...حالا ، نه تنها در مرکز توجه بود
[جِنِت کُنانت] [نویسنده‌ی کتاب 109 خانه در شرق]
.بلکه به قلّه‌ی موفقیت رسیده بود
،به نظرم این وضعیت .اون رو از خود بی‌خود کرده بود
،در ضمن ...خیلی نسبت به
پدید آوردن این سلاح در دنیا .احساس مسئولیت می‌کرد
.ادامه بدین لطفاً
[بازآفرینی آزمایش تثلیث] [مستند مارچ آو تایم ، سال 1946]
.روی کنترل خودکاره
راب ، این دفعه .به خطرش نمی‌ارزه
.رابرت ، مشکلی پیش نمیاد
...به نظرم فکر می‌کرد
به عنوان پدر بمب اتمی ...وظیفه‌ی اون‌ـه که
.بمب اتمی رو کنترل کنه
.ادامه بدین لطفاً
.خب ، تا 40ثانیه دیگه می‌فهمیم
.سر جاتون وایسین
.کات
...با گذشت سه ماه از هیروشیما
...در مورد
نحوه‌ی تبدیل شدن این سلاح به ...سلاحی برای متجاوزگرها
[کای بِرد] [دستیار نویسنده‌ی کتاب آتشبان آمریکایی]
.و آشوبگری این سلاح سخنرانی می‌کرد
،خب این‌ها .حرف‌های در بمب اتمی بود
...اگه پای جنگ جهانی دیگه‌ای وسط باشه
...مردم دنیان
.که آسیب می‌بینن
...باید از خودمون بپرسیم
که تمام تلاش‌مون رو می‌کنیم تا جلوی این اتفاق رو بگیریم؟
...دوست دارم
.نوشته‌های پدر بزرگم رو بخونم
...توی این سخنرانی‌ش گفته
[چارلز اوپنهایمر] [نوه‌ی پسری]
...با در نظر گرفتن همه‌ی جوانب»
...دلیل انجام این کارمون
«.سیری‌ناپذیری ذات‌مونه
،اگه دانشمند باشی» «.امکان نداره چنین کاری نکنی
،اگه دانشمند باشی» ...معتقدی که
«.خوبه زیر و بم دنیا رو بدونی
«.خوبه که حقایق رو بدونی»
خوبه که برای به کارگیری» ...قدرتمندترین نیرو
.به قصد کنترل دنیا ، سبک و سنگین کنی
و با توجه به دانش‌‌ت نسبت به این مسئله «.و عواقب‌ش ، به این موضوع بپردازی
از نقشش در جنگ و .کارش پشیمون نبود
،ولی چیزی طول نکشید که به جد ...به جلوگیری از
.نتیجه‌ی کار علمی‌شون بر اومد
...تصمیم می‌گیره که
.دیگه بمبی نسازه
.از پروژه‌ی لس آلاموس کناره‌گیری می‌کنه ...و مدیرِ
.موسسه مطالعات پیشرفته‌ی پرینستون شد
.به تعبیری ، کارفرمای انیشتین بود
.بی‌شک ، معروف‌ترین دانشمند آمریکا بود
...اوپنهایمر هم می‌خواست از شهرت‌ خودش
.برای تحت تأثیر قرار دادن استفاده کنه
به دیدار هری ترومن .تو دفتر کارش می‌ره
...هدف اوپنهایمر ، فهماندنِ
اهمیت کنترل این فناوری .به هری ترومن بود
.شروع به صحبت‌کردن می‌کنه
...ترومن با یه سوال وسط حرف‌ش می‌پره و میگه
.خب دکتر اوپنهایمر» ...به‌نظرتون کِی روسیه‌
«دستش به این سلاح کشتار جمعی می‌رسه؟
...یه‌دفعه ، اوپنهایمر جا می‌خوره
.و میگه «راستش نمی‌دونم «.ولی یه روزی دستش می‌رسه
ترومن دوباره وسط حرفش می‌پره و ‌میگه «.ولی من می‌دونم. هیچ‌وقت دستش نمی‌رسه»
...همون لحظه ، اوپی می‌فهمه که
...هری ترومن هیچ درکی نسبت به
.ساز و کار این سلاح نداره
تو اون لحظه ، اوپنهایمر .حرف خیلی نابه‌جایی می‌زنه
...با گفتن این جمله که
«.جناب رئیس‌جمهور ، دستانم به خون آلوده‌ست» .رئیس‌جمهور ترومن رو حسابی عصبانی می‌کنه
...این ، حرف خیلی نابه‌جایی
به کسی‌ـه که ...مسئول
.انداختن دو بمب ‌اتمی توی دو شهر ژاپن بود
.می‌خواست ترومن رو تحت تأثیر قرار بده
.فکر می‌کرد ترومن از این حرف خوشش میاد
.ولی سخت در اشتباه بود
درسته که اوپنهایمر .واسه خیلی‌ها طناز بود
...ولی اغلب به مذاق
روءسا و صاحب‌منصب‌ها .خوش نمیومد
...ترومن باورش نمی‌شد که
.مسئولیت‌ش از همه بیشتره
ترومن گفت «.اون مرد رو از دفترم بندازین بیرون»
[ریچارد رودز] [نویسنده‌ی مستند ساخت بمب اتمی]
«.مسئولیت اون کار با من بود»
.یه‌مرتبه ، جلسه رو متوقف می‌کنه
...بعد هم به وردست‌هاش میگه که
«.دیگه نمی‌خوام اون دانشمند نُنُر رو ببینم»
[زنگ خطر بمب اتمی] [اخبار روز]
به‌نظرم ، تنها چاره برای ...ایمن نگه‌داشتن آینده‌مون
...همکاری‌ـه
...مبتنی بر اعتماد و حسن نیّت
.با مردم دنیاست
،مدتی کوتاه بعد از بمباران ...اوپنهایمر
...عضو گروهی شد تا
[دکتر مارینا رابینسون اسنودِن] [کارشناس امنیت هسته‌ای]
برای خلع سلاح بین‌المللی .رایزنی کنه
.ولی دیگه نوش دارو بعد مرگ سهراب بود
درست نمی‌گم؟ ...کسایی که دانش ساخت بمب رو داشتن
.می‌تونستن دنیا رو از این رو به اون رو کنن
چیزی نگذشت که .توجه شوروی به این موضوع جلب شد
.شوروی در سال 1949 ، بمبی رو آزمایش کرد
[رابرت اس.نوریس] [نویسنده‌ی کتاب رقابت بر سر بمب اتم]
.که تقریباً همه رو شوکه کرد
[انفجار بمب روسی ، مجمع عمومی را شوکه کرد]
...طبق خبر تکان‌دهنده‌ی رئیس‌جمهور
[ترومن ، انفجار اتمی توسط روسیه را تأیید کرد]
.روسیه ، یک بمب اتمی ساخته و منفجر کرده
[ترومن اعلام کرد که روسیه ، بمب اتمی منفجر کرده]
[روسیه ، بمب اتمی دارد]
خبرنگارها به سرعت .به پارک «فلاشینگ میدوز» اعزام شدن
جایی که قرار است ویشِنسکی ، وزیر امور خارجه ...برای اعضای سازمان ملل سخنرانی
این اتفاق ، آمریکا رو .تو شرایط بغرنجی قرار داد
[اَلکس وِلِرِستین] [مورخ هسته‌ای]
چون دیگه تنها کشوری نبود که .سلاح هسته‌ای داشت
...ناخودآگاه ، به این فکر فرو می‌رین
...که اگه بین دو کشوری
،که تسلیحات هسته‌ای کافی‌ای دارن ...جنگ رخ بده
،در عرض چند ساعت .همدیگه رو با خاک یکسان می‌کنن
.همگی باید به حالت آماده‌باش باشیم
...همگی می‌دانیم
در صورت انفجار بمب اتمی نزدیک‌مان .چه‌کار کنیم
...یکی از راه‌حل‌هایی که
،دانشمندها و سیاست‌مدارها ...سر اون به توافق رسیدن
ساخت بمب هیدروژنی .به عنوان کار بعدی‌شون بود
...بمب‌های هیروشیما و ناگازاکی
.حدود 15کیلوتُن تی‌ان‌تی بودن
[ناگازاکی: 21کیلوتن]
.که به هیچ‌وجه عدد کمی نیست
[هیروشیما: 15کیلوتن]
...وقتی صحبت از بمب‌ هیدروژنی می‌شه
.پای یه مگاتن وسط‌‌ میاد
.پای یه میلیون تن تی‌ان‌تی وسط‌ میاد
.زمین تا آسمون فرق داره
[بمب‌هیدروژنی: 15مگاتن]
...هزاران برابر قوی‌تر از انفجار
.بمب هیروشیما و ناگازاکی‌ـه
...با یه بمب هیدروژنی خیلی عظیم
...می‌شد اندازه‌ی
کُشته‌های جنگ جهانی دوم .آدم کُشت
.اوپنهایمر ، دلیلی واسه این کار نمی‌دید
.«بهش می‌گفت «سلاح نسل کُشی
[2000کیلومتر تا تپه]
،با پایان جنگ .خیلی‌ها می‌خواستن دست بکشن
.ولی من نه
...میون کسایی که
،با مشکل بزرگ بمب هیدروژنی ...دست و پنجه نرم می‌کردن
[ادوارد تِلِر] [1908-2003] [فیزیکدان نظری پروژه‌ی منهتن]
.من ، تنها موافق بودم
.ادوارد تلر ، یهودی مجاری بود
از مجارستان فرار کرده و .به آمریکا اومده بود
،طی جنگ جهانی دوم .تلر روی پروژه‌ی لس آلاموس کار می‌کرد
حتی قبل اینکه دست‌شون ...به بمب اتمی برسه
.فکر و ذکرش بمب هیدروژنی بود
...تلر ، بمب اتمی رو
.اختراع اوپنهایمر می‌دونست
ولی سلاحی رو می‌خواست که .بهتر و بزرگ‌تر باشه
...اوپنهایمر هم به تلر گفت که
.برگرد سرِ کارِت» «.همچین چیزی هم نساز
«.نیازی نیست»
،اوپنهایمر ...رئیس هیئتی بود
که تو واشینگتن ، گرد هم اومده بودن ...تا به نتیجه برسن که
.چی‌کار کنن
.لازمه بمب هیدروژنی بسازن
...این سوالی‌ست که
ذهن همه رو درگیر کرده .جناب دکتر اوپنهایمر
[امروز در کنار خانم روزولت] [خبرگذاری ان‌بی‌سی] [فوریه‌ی سال 1950]
آیا قرار بر این است چیزی بسازیم که قادر به کنترل آن نباشیم؟
...تصمیم به ساختن
...یا نساختن بمب هیدروژنی
.بسته به اصول اخلاقی‌مون داره
...پر واضح بود که جواب کمیته
.نه» هست» «.ما نباید بمب هیدروژنی بسازیم»
...اگه ترس بَرمون داره
.تو این بُرهه شکست می‌خوریم
.گاهی وقت‌ها پاسخ ترس ، داشتن شهامت‌ـه
...مخالفت اوپنهایمر با ساخت بمب هیدروژنی
.اصلاً به مذاق موافق‌ها خوش نیومد
...نیروی هوایی ، بمب‌های بیشتر
.و بزرگ‌تری می‌خواست
،هر چه قدر بمب به لحاظ قدرت انفجار ...بزرگ‌تر باشه
.هواپیما هم ویرانی بیشتری به بار میاره
...هدف فرماندهی هواپیمای جنگی
.منفجر کردن شوروی بود
‌‌اوپنهایمر گفت «اقدام هوشمندانه‌تر اینه که ...منابع ، صرفِ
.شلیک به بمب‌افکن‌های شوروی بشه
...کارش دقیقاً برخلافِ
.خواسته‌ی نیروی هوایی بود
.می‌خواستن از قدرت بندازن‌ش .می‌خواستن شرّش کم بشه
سال 1953 ، اوپنهایمر ...به اندازه کافی
.توی دولت واشینگتن دشمن داشت
بعد هم که سر و کله‌ی .لوئیس استراوس پیدا شد
.رئیس جدید هیئت انرژی اتمی
.همین الان از آزمایشگاه اقیانوس آرام برگشتم
جایی که شاهد آزمایش .تسلیحات گرما هسته‌ای بودم
.استراوس ، اوپنهایمر رو می‌شناخت
.حاضر نبود چهره‌ش رو ببینه
...اوپنهایمر یه‌بار باهاش دعواش شده بود
.و حسابی عصبانی‌ش کرده بود
...استراوس هم دسیسه می‌چینه
.تا اوپنهایمر رو از قدرت بندازه
خب چطوری این کار رو می‌کنه؟
لوئیس استراوس ، تمرکزش رو ...روی رابطه اوپنهایمر
[مارتین ج. شروین] [دستیار نویسنده‌ی کتاب آتشبان آمریکایی] «1937-2021»
...با دوست‌های چپ‌گراش
[جولیوس رابرت اوپنهایمر] [ملقب به جروم رابرت اوپنهایمر]
.تو دهه‌ی 30 میلادی شهر برکلی می‌ذاره
«کمونیسم»
...کی طرفدار نظامی‌ست
که هدف‌ش نابودی سبک‌زندگی آمریکایی‌ست؟
،طی جنگ جهانی دوم .شوروی ، متحدمون بود
[دیوید آیزِنباخ] [استاد دانشگاه درس تاریخ در دانشگاه کلمبیا]
[هنری فوربز] [ضلع شرقی مجمع]
[حزب کمونیست] [خیابان فرعی 201]
[مرگ بر استعمارگر]
...و کمونیست‌بودن
...یا همکاری با کمونیست‌ها
[آمریکا و شوروی ، پیروز جنگ شدن] [همکاری ، صلح به همراه دارد]
.مسئله‌ای نداشت
[رژیم سرمایه‌داری ، خواستار سوسیالیسم است]
[آزادی بیان]
.البته تا شروع جنگ سرد
...باعث شد که یه‌دفعه از حالا به بعد
...هر کس با هر گذشته‌ی کمونیستی
.یه تهدید امنیتی به حساب بیاد
...اگه کمونیستی در بدنه‌ی دولت نبوده
چرا 18ماه صبر کردیم؟
و تحقیقات‌ بمب هیدروژنی رو رو به تعویق انداختیم؟
...به خاطر این طرز فکرها بود
...که در نهایت ، دولت تصمیم گرفت
.مجوز امنیتی اوپنهایمر رو بگیره
...باید
.مجوز امنیتی‌ش رو تا 30 روز تحویل می‌داد .وگرنه محاکمه می‌شد
می‌دونست که .نمی‌تونه مجوز امنیتی‌ش رو تحویل بده
...باهاشون
،سر مناسب بدنه‌ی دولت نبودن‌ش .هم‌عقیده نبود
.باید بهشون می‌گفت گورتون رو گم کنین
باید می‌گفت .منم که بمب اتم رو ساختم
«.به خاطر من بود که جنگ جهانی رو پیروز شدیم»
«.گم‌شین بابا»
.به دلیلی دک‌شون نکرد
.می‌خواست بجنگ‌ـه
...قبل اینکه به واشینگتن بره
...رفت انیشتین رو ببینه
.تا بهش خبر بده که چند هفته نیست
.واکنش انیشتین خیلی جالب بود
آلبرت میگه «.رابرت ، ناسلامتی مرد اتمی هستی»‌
«.محتاج اون‌ها نیستی» «.اون‌هان که محتاج توئن»
«.راهت رو بکش برو» «چرا خودت رو از این مهلکه خلاص نمی‌کنی؟»
اوپنهایمر ، سرش رو تکون می‌ده و ...به آلبرت میگه
«.آخه تو در جریان نیستی»
.بعد هم پا می‌شه می‌ره
انیشتین هم رو می‌کنه ...به دفتردارش و میگه
«.عجب ناری‌ـه‌ها»
.«به یهودی یعنی «نادون
...این هفته ، توجه مردم دنیا
به ساختمان هیئت انرژی اتمی .در واشینگتن جلب شده
،جایی که هیئت سه‌نفره ...نشست‌هایی ویژه
در رابطه با شکایت‌های امنیتی .دکتر جی.رابرت اوپنهایمر برگزار می‌کنن
دانشمند هسته‌ای که .اولین بمب اتمی رو ساخت
نشست امنیتی شروع می‌شه و ...چیزی نمی‌گذره که معلوم می‌شه
.نشست امنیتی‌ای در کار نیست
.محاکمه‌ست
...اتهام جدیدی در خصوص
مخالفت این دانشمند با ساخت بمب هیدروژنی .وجود دارد
.اوضاع بر وفق مرادش نبود .و این اصلاً خوب نبود
...مکالمه‌هاش با
وکیل‌ش رو به صورت غیر قانونی شنود می‌کردن .و تحویل دادستان می‌دادن
.تا از جیک و پوک ماجرا خبردار بشن
می‌تونستن فایل‌های محرمانه .اف.بی.آی رو ببینن
.ولی اون نمی‌تونست .چون اجازه نداشت
سر همین هم .نمی‌تونست فایل اف.بی.آی خودش رو ببینه
.رابطه‌ی اوپنهایمر با جین تاتلاک
.ابهام سر کمونیست‌بودن برادرش
.و اینکه هنوز هم کمونیست‌ـه یا نه
چیزهایی بودن که .از تو پرونده بیرون کشیدن
...یکی از مدارک کوبنده‌ای
...که بر ملا شد
،این بود که طی جنگ ...گفت‌وگویی
با هاکان شوالیه توی خونه‌اش .تو برکلی داشته
دوست قدیمی‌ش که ...بهش گفته بود
...شاید راهی باشه که بتونه
...اطلاعات پروژه اتمی که روش کار می‌کرد رو
.برای مقامات شوروی فاش کنه
.اون زمان ، اوپنهایمر این کار رو نمی‌کنه
.ولی همچین چیزی رو گزارش نکرد
...می‌دونست که سر متهم بودن
،به خاطر روابط کمونیستی‌ش .آبش با مقامات امنیتی توی جوب نمی‌ره
واسه همین سعی می‌کرد .خودش رو تو مخمصه نندازه
مشکل این‌جا بود که ...طی گفت‌وگوهای مداوم
،با مقامات امنیتی لس آلاموس ...همه‌ش از توضیحِ
ماجرای این گفت‌وگو .طفره می‌رفت و سربسته جواب می‌داد
...وقتی جواب‌های سربسته‌ اوپنهایمر رو
.کنار هم قرار دادن ...ازش پرسیدن که
«چرا طفره می‌رفتی؟»
«چرا رک و پوست‌کنده جواب نمی‌دادی؟»
اون هم گفت «.بی‌عقلی کردم»
.به نحوی ، تسلیم شده بود
.فرو پاشیده بود
.می‌خواست اقرار کنه .ولی فرو پاشیده بود
.انگار یه حمله عصبی دیگه بهش دست داده بود
مثل همون حمله‌ی عصبی‌ای که .تو نوجوونی بهش دست داده بود
.عجیب خونسرد بود ...مثل وقتی که تو جوونی‌ش
...تو سردخونه
،کسایی که تو اردو باهاش بودن .اذیت‌ش کردن
تسلیم شد و .یه کلمه هم از خودش دفاع نکرد
...البته کسی که تیر خلاص رو زد
.ادوارد تلر بود
.تلر علیه اوپنهایمر شهادت داد
...گفت که به‌نظرش بهتر بود
...امنیت ملی
به دست کس دیگه‌ای .جز اوپنهایمر سپرده می‌شد
یکی از ...دانشمندهای صمیمی‌ـه اوپنهایمر گفت که
این کار ، نه تنها ...از پشت خنجر زدن به اوپنهایمر بود
.بلکه نمک هم رو زخم‌ش پاشید
...موقع رفتن‌
...پا می‌شه به اوپنهایمر دست می‌ده
و میگه «.متأسفم»
اوپنهایمر هم تو چشم‌هاش نگاه می‌کنه ...و میگه
...ادوارد ، بعد حرفی که الان زدی»
«معذرت خواهی‌ت واسه چیه؟
شکی درش نیست که ...آدم به‌شدت باهوشی بود
...ولی به‌نظرم
...قدرت تشکیلات و دم و دستگاه دولت
...و عدم قدرت آدمی
که در مقابل‌شون قد علم کنه رو .دست کم گرفته بود
.نتیجه مشخص بود
.دکتر جی.رابرت اوپنهایمر
دانشمند مشهوری که ...اخراج این هفته‌ش
،توسط هئیت انرژی اتمی .همه را شوکه کرد
هیئت ، رأی به .گرفتن مجوز امنیتی اوپنهایمر داد
[مخترع بمب اتمی متهم شد]
[متهم به همکاری با شوروی]
[متهم به اخلال در آزمایش بمب هیدروژنی]
.این خبر ، صفحه‌ی اول روزنامه‌های کشور بود
[مدیر پروژه‌ی بمب اتمی ، شوروی بود]
رئیس جمهور دستور داد تا] [.مانعی میان اوپنهایمر و رازهای دفاعی آمریکا قرار دهند
...کمونیست‌ها رو
از پروژه‌های بمب اتمی و هیدروژنی .مطلع ساخته
...به گفته‌ی خودش ، همسرش
.از مقامات حزب کمونیستی بوده
.برادرش ، عضو بسیار فعال کمونیست بوده
.منفور سیاسی شد
...این اتفاق ، لرزه به تنِ
.جامعه‌ی علمی انداخت
اگه تونستن مشهورترین ...دانشمند اتمی زمین رو
[دکتر میچیو کاکو] [فیزیکدان نظری]
،از پا در بیارن .پس ما رو هم از پا در میارن
...پیام زشتی
.به گوش تمام دانشمندها رسید
تحت این عنوان که «.مراقب روابط سیاسی‌تان باشید»
[...دانشمندان]
[...متهم به]
[.براندازی شدن]
[آیزنهاور ، اوپنهایمر را بازداشت کرد]
.این اصلاً مسئله‌ی خوبی نبود .چون به تخصص‌شون احتیاج داشتیم
...به هر صورت ، محاکمه‌ی اوپنهایمر
.قوز بالا قوز شده بود
...بعد از محاکمه‌ی امنیتی
.اوپنهایمر دیگه اون آدم سابق نبود
.آدم خشکی شده بود
...وقتی حرف‌ش بین خونواده وسط میاد می‌گیم
.احساسات‌ش جریحه دار شد
.دل ‌خوشی از اون ماجرا نداشت .با این حال ، یه کلمه هم ازش حرف نزد
.یه بیانیه علنی هم منتشر نکرد
.به هیچ‌وجه دنبال معذرت‌خواهی نبود
.به خونه‌ی اول‌ش برگشت
.هنوز کارش تو پرینستون رو داشت
.ولی دیگه سراغ فیزیک نرفت
[فرهنگستان فولد]
.سال‌های غم‌انگیزی بود
.پروفسور انیشتین همچنان اونجاست درسته؟
.درسته. البته که هست .البته که هست
باهاتون تلفنی هم تماس گرفتن؟
.گاهی وقتی
...به‌نظرم وقـ ...وقتی
...تو روزنامه
مطلبی در موردم می‌خونه که ...خُلق‌ش رو تلخ کنه
...بهم زنگ می‌زنه و میگه
«.اشکالی نداره» «.اشکالی نداره»
.روحیه جنگندگی‌ش رو از دست داده بود
[مارتین ج. شروین] [دستیار نویسنده‌ی کتاب آتشبان آمریکایی]
...هیچ نظری
.در مورد موضوعات هسته‌ای روز نداشت
.دکتر اوپنهایمر ...می‌شه نظرتون رو
در مورد روش سیاست اتمی کشور‌ بگین؟
.نه .نمیـ...نمیتونم
.اطلاعـ...اطلاعات کافی ندارم
...اطلاعات کافی
.نسبت به فکر و ذکر بقیه ندارم
...یه بار هانس بته بهم گفت که
«.اوپنهایمر از همه‌مون باهوش‌تر بود»
.برنده‌ی جایزه‌ی نوبل نشد
...آخه چطور ممکنه همچین کسی که
بهتر از چندین فیزیکدان برجسته‌ی ...قرن بیستم درخشیده بود
...،بیشتر از این تو حیطه‌ی کاری خودش ، فیزیک
موفقیت کسب نکرده بود؟
...وقتی پای دانش اوپنهایمر وسط بیاد
.نمی‌شه ازش یاد نکرد
.بخشی از زندگی‌ش بود
وقتی از چیزی که دوست داشت ...حرف می‌زد
اون چیز تبدیل به آدمی می‌شد .که پر از اطلاعات بود
.این‌ها ذرات منفی هستن
.این یکی خنثی‌ست ...این هم دو یون‌ش بارداره. مثبت و مثبت
...فعالیت‌‌ش روی سیاه چاله‌ها
.شایسته جایزه‌ی نوبل بود
...سال 1939 ، اوپنهایمر اولین مقاله‌ش رو
با موضوع آشنایی با فروپاشی ستاره‌ها .و سیاه‌چاله نوشت
[مطالعه‌ی فیزیکی در مورد انقباض مداوم گرانشی]
[دریافت در تاریخ 10جولای 1939]
،خب .سیاه‌چاله ، هدف جدیدش بود
.به‌نظرم فکر خیلی بکری بود
...و اگه یه سیاه‌چاله
...قبل از فوت‌ش پیدا می‌شد
میتونست واسه این کارش .جایزه‌ی نوبل بگیره
...سال 1966
پزشک تشخیص داد که .سرطان مری داره
،اون همه سال سیگار کشیدن .گریبان‌گیرش شده بود
.اوایل سال 67 میلادی هم درگذشت
[دکتر جی.رابرت اوپنهایمر در سن 62 سالگی درگذشت]
...سرگذشت اوپنهایمر
.سرگذشت قرن بیستم‌ـه
.سرگذشت عصر هسته‌ای‌مون‌ـه
.عصری که درش زندگی می‌کنیم
.و این قصه ، تمومی نداره
.ته نداره
.بمب‌ش رو داریم
.بمب‌ش همراه‌مون‌ـه
می‌تونیم با اعضای حزب کمونیستی .مذاکره کنیم
...یا می‌تونیم سر درست‌بودنِ
.بمبارون شهروندی هیروشیما بحث و جدل کنیم .تا یکی کوتاه بیاد
.به هر جهت ، تسلیحات هسته‌ای داریم
.این یه یادبودـه
،و تلاش برای کنترل‌ اون تسلیحات .تا همیشه ادامه داره
.ما همین الان تو خطریم
.بمب‌ معمولی هم خیلی ترسناک بود
.حالا که دیگه کلی سلاح هسته‌ای کشنده دارن
...حرف و حدیث‌های زیادی
.در مورد خلاص‌شدن از شرّ تسلیحات اتمی هست
.من هم از ته دل باهاشون هم‌عقیده‌م
.خواهش می‌کنم به تفاهم برسین
،شک ندارم که اگه اوپی خدابیامرز هم زنده بود .با حرف من موافق بود
...دو ...یک
.به هر جهت ، نباید خودمون رو گول بزنیم
.دنیا مثل قبلش نمی‌شه
اهمیتی نداره که ...با بمب اتمی چی‌کار کنیم
چون دانش ساخت بمب اتمی رو .نمی‌شه از بین برد
...فیزیکدان جی.رابرت اوپنهایمر
[جودی وودروف] [برنامه تلویزیونی پی.بی.اس. نیوزهَورز] [دسامبر 2022]
درسته که بیشتر به عنوانِ .پدر بمب اتمی شناخته می‌شد
...ولی به مرور زمان
حرف و حدیث‌های جدیدی .از نقش او در تاریخ بر زبان‌ها افتاد
اواخر سال 2022 بود که ...وزارتخانه‌ی انرژی
[مهندس بمب اتمی ، رفع اتهام شد]
.تصمیم به لغو دادگاه امنیتی گرفت
[بازجویی هئیت انرژی اتمی اشتباه بود]
در وهله‌ی اول، فاجعه ملی اینه که ...این دادگاه امنیتی
تو دوران پاپوش‌دوزی مک‌کارتی .بر پا شد
...دیگه همچین اتفاقی
.تو این کشور نخواهد افتاد
.قدم بزرگ و مهمی برداشته شد
.ولی یه‌جورایی غم‌انگیز بود
...چون جی.رابرت اوپنهایمر دیگه نیست
.تا همچین چیزی رو ببینه
...علم ، به شدت
...وضعیت زندگی انسان رو
هم از نظر مادی و هم معنوی .دچار تغییر کرده
به‌نظرم ، هنوز که هنوزه .حرف اوپنهایمر هست
.چون شخص مهم و تأثیرگذاری بود
.ما هم برای علم ارزش قائلیم .و هم ازش ترس داریم
و قطع به یقین ، باعث و بانی این اتفاق .اوپنهایمر بود
.مسلّمه که دنیا رو تغییر داد
.دنیا رو واسه همیشه تغییر داد
.راه برگشتی در کار نیست
به هر جهت ، مطمعنیم که ...تا وقتی آزادی عمل داره
.تا وقتی آزادی بیان داره .و تا وقتی آزادی اندیشه داره
.به هیچ وجه ، علم پسرفت نخواهد کرد
و آزادی ، به هیچ‌وجه .به طور کامل از بین نخواهد رفت
« فيلميار – مرجع دانلود فيلم و سريال » [ FilmYar ]